നഷ്ടപ്രതാപത്തിന്റെ കഥ പറയുന്ന സ്പെയിനിലൂടെ ജസ്റ്റിസ് മുഹമ്മദ് തഖി ഉസ്മാനിയും, സുഹൃത്ത് ഇസ്മാഈൽസാഹിബും ചേർന്നു നടത്തിയ യാത്രാനുഭവക്കുറിപ്പുകളാണ് “സ്പെയിൻ തീരങ്ങളിൽ ” എന്ന പുസ്തകം. ഗ്രാനഡയും, വാദിൽ കബീറും, സഹ്‌റാ പട്ടണവും, കൊർഡോബയും, മലാഗയുമടങ്ങുന്ന സ്പെയിൻ നഗരങ്ങളിലൂടെയുള്ള ഉസ്മാനിയുടെ യാത്ര അതത് പ്രദേശങ്ങളുടെ ചരിത്രവും ചേർത്ത് അവതരിപ്പിക്കുന്നത് വിങ്ങുന്ന ഹൃദയത്തോടെ അല്ലാതെ നമുക്ക് വായിച്ച് അവസാനിപ്പിക്കാനാവില്ല. ചെറിയ ചെറിയ ചരിത്രാവശിഷ്ടങ്ങൾ എല്ലാത്തിനും മൂക സാക്ഷിയായി അവിടവിടെയുണ്ട്. ഗ്രാമങ്ങളുടെയു നഗരങ്ങളുടെയും പേരുകൾ ചെറിയ സാമ്യതയുള്ള മറ്റു പലതായി രൂപാന്തരപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഇസ്മാഈൽ സാഹിബ് ജസ്റ്റിസ് ഉസ്മാനിയോട് ചോദിക്കുന്നുണ്ട്. വീണ്ടും ഈ പ്രദേശത്തെ വിശ്വാസം കൊണ്ട് പ്രഭാ പൂരിതമാക്കാൻ മുസ്ലിംങ്ങൾക്ക് കഴിയുമോ?. ഉസ്മാനിയുടെ മറുപടി ചിന്തോദ്ദീപകമാണ്. ഇപ്പോൾ മുസ്ലിംങ്ങളുടെ അധീനതയിലുള്ള പ്രദേശങ്ങൾ കാര്യക്ഷമതയോടെ നിതാന്ത ജാഗ്രതയോടെ കാത്തു സംരക്ഷിക്കൽ വളരെ പ്രാധാന്യമർഹിക്കുന്ന കാര്യമാണ്. അർപ്പണബോധത്തോടെ ഈ ഉത്തരവാദിത്വം നിറവേറ്റിയാൽ സ്പെയിൻ വീണ്ടും ആവർത്തിക്കില്ല.

അല്ലാമാ ഇഖ്ബാൽ പാടി. ഓ സ്പെയിൻ മുസ്ലിം രക്തത്തിൻ്റെ നിക്ഷേപധാരയാണ് നീ. എൻ്റെ വീക്ഷണത്തിൽ വിശുദ്ധ ഹറം പോലെ പരിശുദ്ധയാണു നീ.

തീർച്ചയായും വായിച്ചിരിക്കേണ്ട പുസ്തകമാണ്സ്പെയിൻ തീരങ്ങൾ. അബ്ദുള്ള ഫൈസി വേളമാണ് വിവർത്തകൻ .